الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)
298
تفسير تطبيقى (فارسى)
هركس ايمان دارد ، خدا و رسول و مؤمنان را به ولايت مىپذيرد » غافل از آنكه اين حديث ربطى به ادعاى ابن تيميه ندارد . ابن عباس در اين حديث - بر فرض صدور - درصدد بيان اين مطلب نيست كه مؤمنانى كه بايد ولايتشان را پذيرفت چه كسانى هستند بلكه تنها درصدد بيان اين نكته است ، هر مؤمنى بايد ولايت خدا و رسول و مؤمنان را بپذيرد ، ليكن اين مؤمنان چه كسانىاند ، هرگز در اين حديث بدان اشاره نشده است . البته ابن عباس در احاديث متعددى كه پيش از اين بيان شد ، با صراحت اين آيه را درباره امام على مىداند كه به اين معناست ، آن مؤمنان كه ولىّ ديگران هستند جز امير مؤمنان امام على عليه السّلام كسى ديگر نيست . بنابراين آيا موضع ابن تيميه و پيروان او در اين موارد چيزى جز تعصب خشك ويرانگر ، پندارهاى بىمبنا و اتهام به دانشمندان چيزى ديگر است ؛ اگر ما بخواهيم با احاديث مأثور اينگونه برخورد كنيم از دين چه مىماند ؟ به قول علّامه طباطبايى كه مىگويد : اگر درست باشد از اين همه رواياتى كه درباره شأن نزول اين دو آيه وارد شده ، چشمپوشى شود و اين همه ادلّه روايى ناديده گرفته شود ، بايد به طور كلى از تفسير قرآن چشم پوشيد ، چه وقتى با اين همه روايات اطمينان پيدا نكنيم چگونه مىتوانيم به يك يا دو روايتى كه در تفسير هر كدام از آيات وارد شده است ، وثوق و اطمينان پيدا كنيم ؟ . . . اگر انسان دچار عناد و مبتلا به لجاجت نباشد ، روايات آنقدر هست كه اطمينانآور باشد و جا براى اشكالها و خردهگيرى و تضعيف آنها نيست . « 1 » 4 . بررسى و نقد مناقشهها و ترديدها با جمعبندى بحث در بررسى روايات در اين زمينه به اين نتيجه رسيديم ؛ تصدّق انگشتر از ناحيه امام على عليه السّلام در حال نماز ، واقعيت داشته آيات 55 و 56 - آيات ولايت
--> ( 1 ) . الميزان فى تفسير القرآن ، ج 6 ، ص 8